Hàng hải là cánh cửa mở ra đại dương và giữ vai trò huyết mạch trong nền kinh tế hội nhập. Tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ giữa quy hoạch cảng biển-khu công nghiệp-dịch vụ hậu cần làm chi phí logistics bị đội lên, ảnh hưởng trực tiếp tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Nguyên Thứ trưởng Giao thông vận tải Nguyễn Nhật cho biết, khác với các quốc gia phát triển, hạ tầng cảng được Nhà nước đầu tư xây dựng hiện đại, đáp ứng đồng thời nhu cầu vận tải nội địa, xuất nhập khẩu và hoạt động trung chuyển quốc tế… rồi cho tư nhân thuê lại. Trong bối cảnh ngân sách còn hạn chế, Việt Nam chưa đầu tư được nhiều cảng quy mô lớn đủ sức đáp ứng các tuyến vận tải quốc tế cũng như tiếp nhận các gam tàu mới của thế giới. Có giai đoạn, do triển khai quy hoạch thiếu đồng bộ, một số cảng không được bố trí đất hậu cần, hạn chế khả năng gom, đóng rút hàng và phát triển chuỗi logistics.
Từ góc nhìn của hãng vận tải container hàng đầu thế giới, ông Benoit de Quillacq, Tổng Giám đốc MSC Việt Nam cho rằng: Việt Nam đang cạnh tranh trực tiếp với những trung tâm lớn như Busan, Thượng Hải, Singapore… Trong cuộc đua này, quy mô cảng nước sâu chính là thước đo vị thế. MSC muốn mở thêm tuyến trực tiếp và đưa tàu lớn hơn nữa vào nhưng các bến có thể đón tàu 200 nghìn DWT tại Việt Nam còn hạn chế. Trở lực không chỉ nằm ở độ sâu luồng lạch, mà còn do cách hệ sinh thái cảng – logistics được thiết kế và kết nối.
“MSC ưu tiên tuyến trực tiếp thay vì trung chuyển qua nhiều tầng. Nhưng có thời điểm, hành trình từ Cái Mép về Thành phố Hồ Chí Minh kéo dài tương đương đoạn Singapore-Cái Mép. Cảng biển không thể tồn tại một mình mà phải gắn với hệ sinh thái đa phương thức, nơi từng phương tiện bổ trợ, không cạnh tranh nhau”, ông Benoit de Quillacq cho biết.
Đồng quan điểm, ông Phan Thông, Tổng Thư ký Hiệp hội Chủ hàng Việt Nam nhấn mạnh: Hạ tầng nghẽn ở đâu, chi phí phát sinh ở đó! Tuyến vận chuyển chỉ thực sự hiệu quả khi được kết nối thông suốt từ cầu cảng đến ICD và kho bãi cuối cùng. Muốn vậy, phải phát triển đồng bộ cả cảng biển, hạ tầng kết nối và dịch vụ hậu cảng, bảo đảm điều kiện khai thác thuận lợi cho doanh nghiệp.
