Ngày xây dựng kế hoạch: 12/01/2024
BÀI 20: HIỆN TƯỢNG NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
Thời gian thực hiện: 02 tiết
I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức
– Lấy được ví dụ về hiện tượng nhiễm điện.
– Mô tả cách làm một vật bị nhiễm điện.
– Chỉ ra được vật nhiễm điện chỉ có thể nhiễm một trong hai loại điện tích.
– Giải thích được sơ lược nguyên nhân một vật cách điện nhiễm điện do cọ xát.
– Giải thích được một vài hiện tượng thực tế liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát.
– Định nghĩa được dòng điện là dòng chuyển dời có hướng của các hạt mang điện.
– Phân loại được vật dẫn điện, vật không dẫn điện.
– Vận dụng phản ứng liên kết ion để giải thích cơ chế vật nhiễm điện.
2. Năng lực:
2.1. Năng lực KHTN
– Giải thích được sơ lược nguyên nhân một vật cách điện nhiễm điện do cọ xát
– Giải thích được một vài hiện tượng thực tế liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát.
2.2. Năng lực chung
– Tự chủ, tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu các nội dung, vấn đề liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát. Chủ động vận dụng vào việc giải thích các hiện tượng nhiễm điện do cọ xát và ứng dụng trong thực tế cuộc sống.
– Giao tiếp và hợp tác: Trao đổi, thảo luận, phân công nhiệm vụ để thực hiện các thí nghiệm về sự nhiễm điện do cọ xát.
3. Về phẩm chất
– Trách nhiệm: Tỉ mỉ, cẩn thận khi thực hiện thí nghiệm về sự nhiễm điện do cọ xát
– Chăm chỉ: Ham học hỏi, tìm hiểu tài liệu trên sách, internet,.. liên hệ với thực tế về sự nhiễm điện do cọ xát
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên:
– Dụng cụ để chiếu các hình trong bài lên màn ảnh
– Dụng cụ để HS làm các thí nghiệm 1 (hình 20.1), thí nghiệm 2 (hình 20.1 theo nhóm (không quá 5 HS một nhóm)
2. Đối với học sinh: Vở ghi, sgk, dụng cụ học tập
Ngày thực hiện kế hoạch: 8A1………………8A2…………….8A3……………..
TIẾT 73. BÀI 20: HIỆN TƯỢNG NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức: 8A1……………..8A2…………….8A3…………..
2. Kiểm tra bài cũ (nếu có)
3. Hoạt động dạy học
Hoạt động 1: Khởi động (5 phút)
a. Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng bước làm quen bài học.
b. Tổ chức thực hiện:
– GV đặt câu hỏi: Vì sao tóc của các bạn lại bị kéo thẳng ra hoặc dựng đứng..
– HS trao đổi theo cặp đôi và phát biểu trước lớp
– GV yêu cầu HS: tìm thêm một vài ví dụ khác….
Hoạt động 2: HÌnh thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu vật nhiễm điện
a. Mục tiêu: Thông qua các thí nghiệm học sinh học sinh bước đầu có thể rút ra được các nhận xét.
b. Tổ chức thực hiện:
Thí nghiệm 1:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc các bước tiến hành thí nghiệm rồi hoạt động nhóm thực hiện thí nghiệm
*) Đũa nhựa
+ Đưa chiếc đũa nhựa vào gần các mảnh giấy quan sát hiện tượng
+ Đưa chiếc đũa nhựa đã được cọ xát vào mảnh len ( hoặc dạ) vào gần các mảnh giấy quan sát hiện tượng
*) Đũa thủy tinh
+ Đưa chiếc đũa thủy tinh vào gần các mảnh giấy quan sát hiện tượng
+ Đưa chiếc đũa thủy tinh đã được cọ xát vào mảnh vải lụa vào gần các mảnh giấy quan sát hiện tượng
*) Hãy mô tả hiện tượng xảy ra
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, thực hành thí nghiệm trao đổi, thảo luận.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV gọi HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi.
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới
I. Vật nhiễm điện
Thí nghiệm 1:
– Chuẩn bị
– Tiến hành thí nghiệm
– Rút ra kết luận:
Các vật sau khi bị cọ xát có tính chất hút được các vật khác được gọi là vật nhiễm điện hay vật màn điện tích.
Thí nghiệm 2:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS đọc các bước tiến hành thí nghiệm rồi hoạt động nhóm thực hiện thí nghiệm
*) Đũa nhựa
+ Treo chiếc đũa nhựa đã được cọ xát vào mảnh len (hoặc dạ) lên giá thí nghiệm
+ Đưa chiếc đũa nhựa thứ hai chiếc đũa nhựa đã được cọ xát vào mảnh len (hoặc dạ) vào gần đũa nhựa thứ nhất
+ Quan sát hiện tượng
*) Đũa thủy tinh
+ Đưa chiếc đũa thủy tinh đã được cọ xát vào mảnh vải lụa vào gần đũa nhựa thứ nhất.
+ Quan sát hiện tượng
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, thực hành thí nghiệm trao đổi, thảo luận. Trả lời các câu hỏi 1; 2 và câu hỏi ở đầu bài.
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV gọi HS đứng tại chỗ trả lời câu hỏi 1 và 2
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức, chuyển sang nội dung mới
Thí nghiệm 2:
– Chuẩn bị
– Tiến hành thí nghiệm
Câu hỏi 1: Đũa nhựa 1 và 2 đẩy nhau; Đũa nhựa 1 và đũa thủy tính hút nhau
– Khác loại
Câu hỏi 2: Cùng loại thì đẩy nhau; khác loại thì hút nhau
– Rút ra kết luận:
Có hai loại điên tích: điện tích âm và điện tích dương.
? Do lược nhiễm điện hút các sợi tóc nên các sợi tóc bị kéo thẳng ra.
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Tạo điều kiện để HS làm quen dần với việc tìm tòi thông tin trong sách, sưu tầm tư liệu, rèn luyện phương pháp tự học, nâng cao năng lực giao tiếp, thuyết trình.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập chuyển giao lần lượt từng bài
Làm nội dung bài 1:
Tại sao trong các nhà máy sản xuất đồ bông vải sợi, người ta thường đặt trên tường những tấm kim loại lớn đã được nhiễm điện?
Làm nội dung bài 2:
Chọn câu trả lời sai?
A. Hai vật cọ xát với nhau, kết quả hai vật nhiễm điện trái dấu
B. Bình thường, nguyên tử trung hoà về điện
C. Các điện tích cùng dấu hút nhau, khác dấu đẩy nhau
D. Vật bị nhiễm điện do nó thừa hoặc thiếu elêctrôn
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc theo yêu cầu
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
– HS trả lời miệng
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Bài 1:
Trong các nhà máy thường xuất hiện bụi gây hại cho công nhân. Bố trí các tấm kim loại tích điện trong nhà máy khiến bụi bị nhiễm điện và bị hút vào tấm kim loại, giữ môi trường trong sạch, bảo vệ sức khỏe công nhân.
Bài 2: C
Hoạt động 4: Vận dụng (3 phút)
a) Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học, biết áp dụng vào cuộc sống.
b) Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
– Tìm một số hình ảnh thức tế về sự nhiễm điện do cọ xát trên intterne; một sos hiện tượng ; một số ứng dụng về sự nhiễm điện do cọ xát ngoài thực tế.
GV tổ chức cho HS trưng bày các tranh, ảnh, tư liệu sưu tầm được, trình bày các sản phẩm mình đã tìm hiểu được.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ
– HS sưu tầm hình ảnh.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận
– GV gọi đại diện trình bày kết quả.
– GV gọi HS đánh giá kết quả thảo luận của các bạn.
Bước 4: Kết luận, nhận định
– GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức cần ghi nhớ.
* Hướng dẫn về nhà (2 phút) xem trước bài.
* ĐIỀU CHỈNH BỔ SUNG
……………………………………………………………………………………
Ngày thực hiện kế hoạch: 8A1………………8A2…………….8A3……………..
TIẾT 74. BÀI 20: HIỆN TƯỢNG NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1. Ổn định tổ chức: 8A1……………..8A2…………….8A3…………..
2. Kiểm tra bài cũ (nếu có)
3. Hoạt động dạy học
Hoạt động 2: Giải thích sơ lược về sự nhiễm điện do cọ xát.
a. Mục tiêu: HS hoạt động thảo luận theo cặp đôi và làm việc cá nhân để trả lời
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Nhiệm vụ 1:
- Thảo luận theo cặp đôi để trả lời các câu hỏi mục hoạt động
- Nhiệm vụ 2: Vận dụng kiến thức thức thảo luận giải thích sự nhiễm điện của đũa nhựa và đũa thủy tinh làm ở thí nghiệm 1 và 2
- Nhiệm vụ 3: Trả lời mục câu hỏi và bài tập
- Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS tiếp nhận nhiệm vụ, trao đổi, thảo luận.
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
+ GV yêu cầu HS báo cáo bằng kỹ thuật phòng tranh các nhiệm vụ
+ GV gọi HS khác nhận xét, đánh giá.
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét.
+ Chốt lại kiến thức như trong SGK nội dung nhiệm vụ 2
II– Giải thích sơ lược về sự nhiễm điện do cọ xát.
Trả lời:
– Các electron chuyển động rất nhanh xung quanh hạt nhân không theo một quỹ đạo xác định nàò
Bài 1: Do cánh quạt cọ xát với không khí bị nhiễm điện nhên nó hút các bụi bẩn
Bài 2: Khi lau chùi thì khăn của ta cọ xát với mặt kính của gương soi, kính cửa sổ hay màn hình ti vi thì khăn của ta cọ xát với chúng nên chúng bị nhiễm điện nó hút các bụi bông bám vào nó.
Hoạt động 3: Luyện tập
a. Mục tiêu: Tạo điều kiện để HS làm quen dần với việc tìm tòi thông tin trong sách, sưu tầm tư liệu, rèn luyện phương pháp tự học, nâng cao năng lực giao tiếp, thuyết trình.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập chuyển giao lần lượt từng bài
Làm nội dung bài 3:
(Tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường): Trong kĩ thuật sơn xì (gọi là sơn tĩnh điện), để tiết kiệm sơn và nâng cao chất lượng lớp sơn, người ta làm như thế nào?
A. Nhiễm điện cho sơn
B. Nhiễm điện cho chi tiết muốn sơn
C. Nhiễm điện trái dấu cho sơn và chi tiết muốn sơn
D. Nhiễm điện cùng dấu cho sơn và chi tiết muốn sơn.
Làm nội dung bài 4:
Những hiện tượng nào sau đây không liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát?
A. Bụi bám vào mép cánh quạt ( nhiều nhất là phần mép cánh chém vào không khí).
B. Trong cơn dông thường xuất hiện sấm, chớp, sét.
C. Thổi mạnh vào mặt bàn bụi bay đi.
D. Vào những ngày trời hanh khô dùng khăn khô để lau mặt gương, mặt ti vi. Sau khi lau xong ta thấy vẫn có nhiều bụi vải bám vào.
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc theo yêu cầu
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
– HS trả lời miệng
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Bài 3: C
Bài 4: B
Hoạt động 4: Vận dụng
a. Mục tiêu: Hs tìm hiểu các hiện tượng thực tế liên quan đến sự nhiễm điện do cọ xát.
b. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập
Đọc mục 1 và mục 2
Trả lời câu hỏi: 1. Vì sao có sấm sét khi trời mưa giông
2. Điện nghiệm là gì ? nó hoạt động như thế nào ?
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
+ HS đọc theo yêu cầu
+ GV quan sát HS hoạt động, hỗ trợ khi HS cần
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
– HS trả lời miệng
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
+ GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
*) Em chưa biết
* Hướng dẫn về nhà (2 phút) xem trước bài.
* ĐIỀU CHỈNH BỔ SUNG
……………………………………………………………………………………
IV. KẾ HOẠCH ĐÁNH GIÁ
Hình thức đánh giá
Phương pháp
đánh giá
Công cụ đánh giá
Ghi Chú
– Thu hút được sự tham gia tích cực của người học
– Gắn với thực tế
– Tạo cơ hội thực hành cho người học
– Sự đa dạng, đáp ứng các phong cách học khác nhau của người học
– Hấp dẫn, sinh động
– Thu hút được sự tham gia tích cực của người học
– Phù hợp với mục tiêu, nội dung
– Báo cáo thực hiện công việc.
– Phiếu học tập
– Hệ thống câu hỏi và bài tập
– Trao đổi, thảo luận
V. HỒ SƠ DẠY HỌC (Đính kèm các phiếu học tập/bảng kiểm….)
Ngày 13/01/2024
Duyệt của tổ chuyên môn
Phạm Tân Thịnh